MAŁŻEŃSTWO HELENY Z W. POGODINEM (4)

MAŁŻEŃSTWO HELENY KAZAKOW Z WASILIJEM POGODINEM.

Wasilij Wasiliewicz Pogodin, mąż Eleny Kazakow, w opinii współczesnych [1] uchodził za człowieka niewykształconego, ale za to za inteligentnego i ambitnego. Urodził się w 1790 r. w niezbyt zamożnej rodzinie młodszego oficera (ober-oficera) armii carskiej. Wcześnie zapoznał się z pracą urzędniczą praktykując w różnych kancelariach i urzędach w Petersburgu.

Przełomem w jego życiu było rozpoczęcie pracy u boku rezydentów rosyjskiej generalicji, a także ślub z Eleną Kazakow. W 1814 r. żeniąc się ze starszą od niego o 10 lat byłą kochanką hrabiego Nikołaja P. Szeremietiewa i matką młodych baronów Istrow poprawił swój status społeczny, co z kolei przełożyło się na rozwój jego dalszej kariery w administracji wojskowej.

%d0%ba%d0%b0%d0%b7%d0%b0%d0%ba%d0%be%d0%b2%d0%b0-_b

Helena Pogodina z d. Kazakow, autor nieznany, ok. 1820 (portret opublikowany przez Aleksandra Pietrowa na FB).

11 stycznia 1815 r. w Petersburgu urodziła się córka Aleksandra, matką chrzestną była Tatiana Szłykowa (Granatowa) [2]. Wasilij i Elena mieli jeszcze dwóch synów, którzy na wzór ojca robili karierę wojskową: Bazylego (ur. 1816 – zm. 1854) i Mikołaja (ur. 1817 – zm. 1848), którzy zmarli młodo, jeden na „puchlinę wodną”, a drugi na szkorbut (?).

Z informacji uzyskanych od Davida M. Nudelmana [3] – biografa rodziny Petrowów – Elena Siemionowna zmarła 18 kwietnia 1829 r. i została pochowana na cmentarzu prawosławnym przy Troicko-Siergijewskiej Pustelni koło Petersburga (ros. кладбище Троице-Сергиевой Приморской пустыни в Стрельне (Санкт-Петербург)). Na tym cmentarzu pochowanych jest wielu przedstawicieli znakomitych rodów carskiej Rosji (Potiomkina, Szeremietiewa, Strogonowa, Kutuzowa, Zubowa, Gorczakowa, Suworowa i in.).

phoca_thumb_l_plan20pustyni_resize-_bb

Plan monastyru Troicko-Siergijewskiej Pustelni w Strielnie k. Petersburga.

Wg opinii D. Nudelmana to prawdopodobne, że to córka Aleksandra wprowadziła dodatkową informację o swojej matce na grobie generała, mimo że nie była tu pochowana, co podobno mieści się w rosyjskiej tradycji, gdy groby są rozproszone na obczyźnie.

W czasie powstania listopadowego Pogodin przebywał u boku feldmarszałka Iwana Dybicza, a następnie generała Iwana Paskiewicza, który został namiestnikiem Królestwa Polskiego. W 1835 r. Pogodin, już jako generał intendent czynnej armii 4. klasy, został nagrodzony przez cara Mikołaja I „za szczególne zasługi” nadaniem dóbr Osiek położonych w powiecie sandomierskim w guberni radomskiej. Dla Pogodina, który nie posiadał majątku w głębi Rosji tak jak inni generałowie obdarowani donacjami w Kongresówce, dobra te, po odejściu ze służby państwowej, miały stać się miejscem stałego zamieszkania, a w przyszłości majątkiem rodowym.

W połowie 1857 r. Pogodin w wieku 67 lat otrzymał zgodę na odejście ze służby. Dopiero wtedy mógł wreszcie zamieszkać na stałe w pałacu Dzięki w Wiązownicy. Sześć lat później wybuchło powstanie styczniowe. 2 lutego 1863 r. Pogodin umarł w pałacu Dzięki. Następnego dnia, gdy ciało generała jeszcze leżało w pałacu, do majątku wkroczyli powstańcy M. Langiewicza z poleceniem zarekwirowania u gospodarza znajdującej się broni i żywności; i gdyby żył zapewne zostałby aresztowany [4].

Ostatecznie generał Pogodin zaopatrzony świętymi sakramentami w obrządku prawosławnym zostaje pochowany na cmentarzu w Wiązownicy.

Po śmierci generała, sukcesorem majoratu Osiek została córka Aleksandra W. Pogodin. Wcześniej Aleksandra wyszła za mąż za Aleksandra D. Petrowa, podsekretarza stanu w Radzie Administracyjnej Królestwa Polskiego i najwybitniejszego szachisty swoich czasów. Ale to już jest inna historia.


[1] Mikołaj I. Grecz (1787 – 1867) - rosyjski dziennikarz, pisarz i filolog w sowich wspomnieniach poświęca kilka zdań młodemu oficerowi W. Pogodinowi, który służył wówczas w sztabie generała A. Arkaczjewa.

[2] T. Szłykowa była także matką chrzestną syna Aleksandry Petrow z d. Pogodin - Wasilija A. Petrowa, późniejszego dziedzica w pałacu Dzięki, którego osobiście znał mój dziadek Piotr Niekurzak.

[3] Dawid Nudelman – amerykański biograf (rosyjski emigrant) i badacz życia  mistrza szachowego A.D. Petrowa i jego rodziny.

[4] Nikołaj W. Berg: Zapiski o powstaniu polskiem 1863 i 1864 roku i poprzedzającej powstanie epoce demonstracyi od 1856 r.; SW Polska, Kraków 1898.


Źródła:

  1. Дуглас Смит (Smith Douglas). Театральная жизнь графа Николая Шереметева, 1996 (пер. с англ. Е. Канищевой).
  2. Алла Краско. Три века городской усадьбы графов Шереметевых. Люди и события. М., 2009
  3. К.А. Губастов. Генеалогические сведения о русских дворянских родах, происшедших от внебрачных союзов. Публикация и комментарии Р.Г. Красюкова. СПб., 2003.
  4. Orlando Figes. Taniec Nataszy. Z dziejów kultury rosyjskiej. Wydawnictwo: Magnum 2011.
  5. Елизарова Н. А. Крепостная актриса П. И. Ковалева-Жемчугова. М., 1952; 2-е изд. — 1969.
  6. Николай И. Греч. Записки о моей жизни. M.,Дйрект Медйа 2012.
  7. А.В.Краско. "Два завещания графа Н.П.Шереметева: К истории появления баронов Истровых".
  8. Дaвид М. Нудельман (David M. Nudelman). ”Краткая история родословной Петрова Александра Дмитриевича”.

Na stronie tytułowej:

Cerkiew św. Trójcy w Troicko-Siergijewskiej Pustelni w Strielnie k. Petersburga. Grafika z  ok. 1840 roku, autor nieznany.

No Comments Yet.

Leave a comment